Opłakiwanie Chrystusa
Chomranice, kościół parafialny
ok. 1440-1450

    W dziedzinie malarstwa tablicowego muzeum tarnowskie posiada zabytki o wielkim znaczeniu dla kultury artystycznej polskiego średniowiecza. Należy do nich przede wszystkim obraz będący arcydziełem malarstwa polskiego z połowy XV wieku. Jest to słynne, znane w Polsce i zagranicą Opłakiwanie Chrystusa, pochodzące z Chomranic. Podziwia się w tym dziele bardzo przemyślaną, dośrodkową kompozycję, wytworną tonację barwną, rozjaśnioną w szatach Madonny niebieską bielą, ze złotym nalotem srebrzystego tła, grawerowanego ornamentem winnej latorośli. Anonimowy twórca tego obrazu był dobrze obeznany z malarstwem europejskim tamtego czasu. Uduchowienie postaci i liryczny nastrój wydarzenia wskazują na wpływy sieneńskiego idealizmu, zaś łamana draperia szat Madonny, orientalizujące turbany, greckie napisy na krzyżu oraz ukośny sznur na postaci złego łotra świadczą o realizmie, rodem z malarstwa flamandzkiego.
Zwrócono uwagę, że wszystkie roślinki, porastające tu gęstą murawę, to zioła lecznicze, a ponadto każda z nich symbolizuje jakiś szczegół z dziejów Męki Pańskiej. W treści ponadto jest to nie tyle opłakiwanie, ile raczej adoracja Ciała Chrystusa, a także i Krwi, którą wyobrażają winne grona w złotym grawerowanym tle obrazu. Temat jest zatem eucharystyczny. Jest to więc dzieło o niezwykłym bogactwie zarówno formy, jak i treści.

The Mourning of Christ
Chomranice, parish church
circa 1440-1450

In the field of panel painting, the Tarnów museum has monuments of great importance for the artistic culture of the Polish Middle Ages. They include, first of all, a masterpiece of Polish painting from the mid-15th century. It is the famous Opłakiwanie Chrystusa (Lamentation), known in Poland and abroad, from Chomranice. In this work, we can admire a very thoughtful, centripetal composition, a refined color tone, brightened in the Madonna’s robes with blue white, with a golden coating of a silvery background, engraved with a vine branch ornament. The anonymous artist of this painting was well acquainted with European painting of that time. The spiritualise of the characters and the lyrical mood of the event indicate the influence of Siena idealism, while  the broken drapery of the Madonna’s robes, oriental turban, Greek inscriptions on the cross and the oblique rope on the figure of an evil villain testify to realism, straight from Flemish painting. It has been pointed out that all the plants that grow on the thick grass here are medicinal herbs, and moreover, each of them symbolizes a detail from the history of the Passion of Jesus. Moreover, in its content it is not so much a mourning, but rather an adoration of the Body of Christ, and also the Blood, represented by the grapes in the gold engraved background of the painting. The theme is therefore eucharistic. Thus, it is a work of extraordinary richness in both form and content.