Skrzydła ołtarza
Sceny: Maryjne i Pasyjne
Ptaszkowa, ok. 1430-40

Skrzydła tryptyku z Ptaszkowej są zabytkiem malarstwa tablicowego, datowanym na lata około 1440-1450. Stanowią również cenny przykład dla nauki, ilustrując wiele ciekawych rozwiązań formalnych i ikonograficznych w malarstwie polskim.
Mamy tu, podobnie jak na skrzydłach z Nowego Sącza, „nieśmiałe” początki pejzażu. Wyraźnie to można zauważyć na kwaterze Bożego Narodzenia. Poniżej nieba, które zgodnie z tradycją malarską pozostało złote, widoczne są góry, zaznaczone jedynie umownie, schematycznie, jakby wzorowane na niektórych kompozycjach Giotta. Warto w tym miejscu dodać, że wspomniana scena Bożego Narodzenia powstała pod wpływem głośnych wówczas objawień św. Brygidy Szwedzkiej i jest świadectwem wpływu literatury mistycznej i hagiograficznej na treść dzieła sztuki w tym czasie. W kolejnej kwaterze obrazującej Zaśnięcie Matki Bożej mamy bardzo interesujące połączenie wschodniego i zachodniego ujęcia tego samego tematu w sztuce. Zgodnie z duchem malarstwa ikonowego jest tu ukazane łoże, zebrani wokół niego Apostołowie i Chrystus z duszą swojej Matki na rękach. O wpływach tradycji zachodniej świadczy natomiast klęcząca postać Matki Bożej, podtrzymywanej przez jednego z Apostołów, słaniającej się i opadającej z sił, z opuszczonymi ku dołowi dłońmi, co znalazło później wyraz w centralnej scenie krakowskiego ołtarza Wita Stwosza. Z kolei na rewersach skrzydeł ołtarza z Ptaszkowej w sferze nieba pojawia się błękit w niektórych scenach pasyjnych tuż obok jeszcze złoconego tła w niektórych kwaterach. Warto w tym miejscu zaznaczyć, że tematyka Męki Pańskiej, ilustrująca różne wydarzenia w sposób symultaniczny, jest najstarszym w polskim malarstwie tablicowym cyklem pasyjnym.

Wings of the altar
Marian and Passion scenes
Ptaszkowa, circa 1430-40

The wings of the Ptaszkowa triptych are a monument of panel painting, dated around 1440-1450. They are also a valuable example for science, illustrating many interesting formal and iconographic solutions in Polish painting.
We have here, similarly to the wings from Nowy Sącz, „shy” beginnings of the landscape. This can be clearly seen in Boże Narodzenie (The Birth of God) quarter. Below the sky, which according to the tradition of painting has stayed golden, there are visible mountains, marked only conventionally, schematically, as if modeled on some of Giotto’s compositions. It is worth adding here that the mentioned Boże Narodzenie (The Birth of God) scene was created under the influence of the then famous revelations of St. Bridget of Sweden and is a testimony to the influence of mystical and hagiographic literature on the content of the work of art at that time. In the next section depicting Zaśnięcie Matki Bożej (the Dormition of the Mother of God), we have a very interesting combination of Eastern and Western approaches to the same subject in art. In accordance with the spirit of icon painting, the bed is depicted here, the Apostles gathered around it and Christ with his Mother’s soul in his arms. The influence of the Western tradition is evidenced by the kneeling figure of the Mother of God, supported by one of the Apostles, staggering and weakening with her hands down, which was later expressed in the central scene of the Krakow altar by Veit Stoss. On the reverse of the wings of the altar from Ptaszkowa, blue appears in the sky in some Passion scenes, right next to the still gilded background in some of the quarters. It is worth noting at this point that the theme of the Passion of Jesus, illustrating various events in a simultaneous manner, is the oldest series of passions in Polish panel painting.